10380 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Basit Usulde Vergilendirmenin Kapsamı Daraltıldı

Giriş

8 Eylül 2025 tarihli ve 10380 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile, büyükşehir belediyesi statüsünde olan illerde faaliyet gösteren küçük esnafın vergi usulünde önemli bir değişikliğe gidildi. Karar, 9 Eylül 2025 tarihli ve 33012 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak kamuoyuna duyuruldu.

Bu düzenleme ile birlikte özellikle basit usulden yararlanan mükellefler için yeni bir dönem başlıyor.

Düzenlemenin Amacı

Kararname ile, büyükşehir belediyesi bulunan illerdeki mükelleflerin faaliyetleri daha kapsamlı bir şekilde kayıt altına alınacak. Vergi sisteminde basit usulün sınırları daraltılarak, mükelleflerin önemli bir kısmı gerçek usule geçirilmiş olacak. Böylece hem vergi adaletinin sağlanması hem de kayıt dışılığın azaltılması hedefleniyor.

Kimler Etkilenecek?

Gerçek Usule Geçecek Olanlar

1 Ocak 2026 tarihinden itibaren, büyükşehirlerde nüfusu 30.000’in üzerinde olan ilçelerde aşağıdaki faaliyetleri yapanlar doğrudan gerçek usulde vergilendirilecek:

• Her türlü emtia imalatı ile uğraşanlar

• Her türlü emtia alım-satımı yapanlar

• İnşaat işleriyle uğraşanlar

• Motorlu taşıtların bakım ve onarımıyla uğraşanlar

• Lokanta, restoran ve benzeri hizmet işletmeleri işletenler

• Eğlence ve istirahat yerlerini işletenler

• Şehir içi yolcu taşımacılığı yapanlar

Basit Usul Devam Edebilecekler

Nüfusu 30.000’in altında kalan ilçelerde, yukarıda sayılan işleri yapanlar, basit usul için gerekli genel ve özel şartları sağlamaları halinde basit usulde vergilendirilmeye devam edebilecekler. Ancak bu şartları taşımayanlar yine gerçek usule tabi olacak.

Sayılarla Kararname

• Türkiye’de 30 büyükşehir ve toplam 519 ilçe bulunuyor.

• Bu ilçelerin:
  328’inde nüfus 30.000’in üzerinde → tüm mükellefler gerçek usule geçecek.
  191’inde nüfus 30.000’in altında → basit usul devam edebilecek (şartlar sağlanırsa).

Bazı büyükşehirler (örneğin Kocaeli, Şanlıurfa, Tekirdağ) tüm ilçeleriyle gerçek usule geçerken; Erzurum, Konya, Ordu ve Eskişehir gibi illerde çok sayıda küçük ilçe bulunduğundan basit usul kısmen devam edecek.

Yürürlük ve Yürütme

• Karar, 1 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.

• Uygulamadan Hazine ve Maliye Bakanlığı sorumlu olacak.

Sonuç ve Değerlendirme

10380 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile, Türkiye’de küçük esnaf ve ticari işletmeler için vergi usulünde önemli bir değişim başlıyor. Özellikle büyükşehirlerde faaliyet gösteren mükelleflerin büyük çoğunluğu artık gerçek usulde vergilendirilecek.

Bu durum, defter tutma, KDV mükellefiyeti, fatura düzenleme ve diğer yükümlülükler açısından önemli sonuçlar doğuracak. Mükelleflerin şimdiden hazırlık yapması, vergi yüklerini ve muhasebe düzenlerini gözden geçirmesi büyük önem taşıyor.